پس از اینکه پیشبینیهای عالمانۀ دکتر مصطفی خوشچشم دربارۀ وقایع جنگ رمضان یکی پس از دیگری تحقق نیافت و به سوژهای جدید در بین کاربران فضای مجازی تبدیل شد، عادل فردوسی پور نیز در برنامۀ اینترنتی فوتبال 360 که به مناسبت برگزاری جام جهانی تولید میشود با طعن و کنایه از مهارتهای این کارشناس دائمالحضور و خستگیناپذیر یاد کرد. اما دکتر خوش چشم کوشید در یکی از برنامههای صدا و سیما به این مسئله واکنش نشان دهد؛ واکنشی که ایشان علی الظاهر تنها به بهانۀ یادآوری مجری میخواست نشان دهد ولی در واقع از نشان دادن آن پرهیز کرد. در پاسخهای آقای خوشچشم حداقل با 6 نوع مغالطه روبرو میشویم. ابتدا جواب دکتر خوشچشم را ببینیم:
حال به بررسی مغالطههای ایشان میپردازیم:
1- انحراف از موضوع (Red Herring)
ایشان اصل موضوع (اشتباه بودن پیشبینیها) را رها میکند و به اتفاق تلخ مدرسۀ میناب و توطئهای میپردازد که آنها (معلوم نیست کیها) علیه او برنامهریزی کردهاند.
2- شخصگرایی از نوع «تو هم» (Tu Quoque / Whataboutism)
آقای خوشچشم به جای پاسخ به دلایل اشتباه بودن پیشبینیهایش، طرف مقابل را متهم به بیتفاوتی نسبت به کودکان میناب میکند. ایشان در جواب اینکه پیشبینیهایش یکی یکی اشتباه از آب درآمده است میگوید برای طرح کردن این مسئله رفتهاند سراغ کسی که دربارۀ میناب حرفی نزده! در حالی که این بیتفاوتی دلیلی برای اشتباه بودن پیشبینیهای دکتر نیست.
3- توطئهانگاری بیمبنا (Appeal to Conspiracy)
دکتر خوشچشم ادعا میکند نقدهایی که علیه او انجام میشود بخشی از نقشهٔ دشمن برای پرت کردن حواس اوست! او این ادعا را بدون ارائۀ مدرک مطرح میکند، و خود را به عنوان قربانی مظلوم یا قهرمان معرفی میکند.
بر فرض محال که چنین دشمن نادانی اینقدر بیکار است که دنبال پرت کردن حواس چون اویی از اصل قضیه است؛ شما در این معادلات کجای داستان ایستادهاید که اصلاً دشمن دنبال طرحهای پیچیده برای زدن شما باشد! یعنی دشمن که اسمش را هم نمیآورید اینقدر بیکار است که عادل فردوسیپور را بخرد که شما را مسخره کند؟ فردوسیپوری که هر عیبی داشته باشد این یک حُسن را دارد که قابل خریدن نیست. این چه استدلال کودکانهای است؟
4- شخصگرایی (Ad Hominem) (غیرمستقیم)
ایشان میکوشد با بیاعتبار کردن طرف مقابل (با اتهام سکوت در برابر فاجعۀ میناب)، از پاسخگویی به اصل قضیه طفره رود.
5- توسل به احساسات (Appeal to Emotion)
ایشان با دستاویز قرار دادن مصیبت خانوادههای میناب و با استفاده از یک موضوع تلخ و احساسی، سعی در شرمنده کردن طرف مقابل و فرار از پاسخگویی دارد! کاری بسیار زشت که بیش از آنکه نشان از صداقت احساسی جناب دکتر باشد نشان از استیصال و درماندگی است.
6- مغالطهی مصونیتسازی (Self-Sealing / Immunizing Fallacy)
خوشچشم میکوشد طوری استدلال کند که هرگونه نقدی را از قبل بیاعتبار کند.
در اینجا مغالطهی اصلی و اولیۀ جناب دکتر شخصگرایی از نوع «تو هم» است (چون مستقیم به شخصیت و عملکرد منتقد حمله کرده است). سپس با مغالطۀ کمکی انحراف از موضوع (Red Herring) سعی در تغییر دادن موضوع میکند و پس از آن با ترکیبی پیچیده از مغالطههای فرعیتر توسل به احساسات (Appeal to Emotion)، توطئهانگاری بیمبنا (Appeal to Conspiracy) و مغالطهی مصونیتسازی (Self-Sealing / Immunizing Fallacy) میکوشد خود را یگانه قهرمان مبارزه با اسرائیل و آمریکا جلوه دهد. یعنی ایشان در یک دقیقه پاسخگویی توانستند این تعداد از مغالطه را بدون اینکه لبخندی بر گوشۀ لبشان بنشیند پیش چشم مخاطبان قرار دهند تا بار دیگر نشان دهند چه ذهن آشفتهای دارند.
ما خودمان هم چندان عاشق چشم و ابروی عادل فردوسی پور نیستیم زیرا معتقدیم او بلد است زیرکانه بین خطوط طوری حرکت کند که همیشه جماعتی را سینهچاک خود کند و البته هزینه هم ندهد؛ اما جناب آقای دکتر خوشچشم دست از سر خون بیگناه بر زمینریخته شدۀ کودکان مظلوم میناب و خانوادههایشان بردارید؛ تو را به خدا هر اتفاقی میافتد از این مصیبت خرج نکنید. این مصیبت پیش از آنکه دل شما جماعت همیشه طلبکار و فرافکن را به درد آورده باشد، بر ملت ایران تحمیل شده است. ریاکارانه از خون این کودکان سخن نگویید؛ زیرا جان آنها برای شما تنها چماقی است که میخواهید با آن بر سر منتقدان بزنید؛ بدون اینکه بدانید با هر بار یادآوری کردن این مصیبت، داغ دل پدران و مادران آنها را تازه میکنید.
در زیر میتوانید ویدیوی مربوط به سخنان عادل فردوسیپور را ببینید:
