در حالی که دیپلماسی و جنگ در جنوب لبنان دست به دست هم داده‌اند، روز گذشته (۲۶ ژوئن) توافقنامه‌ای سه‌جانبه میان اسرائیل، لبنان و ایالات متحده در واشنگتن به امضا رسید که اگرچه گامی نخستین برای کاهش تنش خوانده می‌شود، اما به دلیل شرط‌های اسرائیل برای ماندن در بخش بزرگی از جنوب و مخالفت حزب‌الله با هرگونه خروج مشروط، چشم‌انداز صلح را همچنان در هاله‌ای از ابهام نگه داشته است.
جوزف عون، رئیس جمهور مسیحی لبنان، همراه با نواف سلام، نخست وزیر اهل سنت لبنان، با نوعی خوش خیالی مذاکراتی را با اسرائیل شروع کرده اند که مشخص نیست به چه نتیجه ای می رسد. نواف سلام با حزب الله لبنان زاویه زیادی دارد و تصور می کند که اسرائیل خواستار صلح است؛ در حالی که در این مدت مشخص شده است که اسرائیل نه تنها با حزب الله بلکه با خود لبنان مشکل وجودی دارد. اما حزب الله سد بزرگی است مقابل دست درازی های اسرائیل.
توافقی بدون «آغاز»
مقامات آمریکایی این توافق را «آغازی بر آغازی» توصیف کرده‌اند که بر اساس آن، اسرائیل از دو منطقه مشخص در جنوب لبنان عقب‌نشینی خواهد کرد و نیروهای ارتش لبنان جایگزین آنها خواهند شد. با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ساعاتی پس از امضای سند، تأکید کرد که خروج نیروهایش منوط به خلع سلاح کامل حزب‌الله است و تا آن زمان، ارتش اسرائیل «منطقه امنیتی» گسترده‌ای را در جنوب حفظ خواهد کرد. این موضع، واکنش تند دبیرکل حزب‌الله را در پی داشت که هرگونه توافق را بدون خروج بی‌قید و شرط از تمام خاک لبنان، «بی‌ارزش» خواند و هر گونه عادی‌سازی روابط را رد کرد. در واقع، این توافق هیچ گاه آغاز نشد.
درگیری‌ها در جنوب بی‌وقفه ادامه دارد
همزمان با مذاکرات واشنگتن، نبردهای میدانی در جنوب لبنان فروکش نکرده است. روز گذشته و امروز، نیروهای اسرائیلی عملیات زمینی و هوایی خود را در شهرک‌های مرزی تشدید کردند. در شهرک عین عرب، یورش گسترده‌ای با مشارکت نیروهای ویژه گزارش شده و در منطقه منصوری نیز نیروهای اشغالگر با پخش اعلامیه‌هایی به ساکنان هشدار داده‌اند که منطقه را ترک کنند. همچنین منابع محلی از تیراندازی نیروهای اسرائیلی به سمت خودروهایی در منطقه نبطیه الفوقا در روز سه‌شنبه خبر دادند که به کشته شدن دو تن انجامید. در تازه‌ترین تحول، ارتش اسرائیل اعلام کرده است که شبکه‌ای از تونل‌های زیرزمینی حزب‌الله را در نزدیکی یال الطاهر محاصره کرده است. نکته مهم این است که اسرائیل همچنان علنا حضور خود در خاک لبنان را اعلام می کند.
تلفات سنگین انسانی؛ آمارها همچنان صعودی
بحران انسانی این منازعه، ابعاد هشداردهنده‌ای به خود گرفته است. از سوم مارس سال جاری تا امروز، حملات اسرائیل به خاک لبنان دست کم ۴۲۴۳ کشته و ۱۲۱۸۶ زخمی برجای گذاشته است. بیش از یک میلیون نفر نیز در داخل لبنان آواره شده‌اند. در سوی دیگر، اسرائیل تاکنون کشته شدن ۳۲ سرباز و ۴ غیرنظامی را تأیید کرده است.
موانع بزرگ بر سر راه آرامش
با وجود امضای توافق سه‌جانبه، اختلافات بنیادین میان طرفین پابرجاست. لبنان بر جدول زمانی روشن برای خروج کامل اسرائیل تأکید دارد، در حالی که اسرائیل خلع سلاح حزب‌الله را شرط هر گونه توافق پایدار می‌داند. این شرط اسرائیل مصداق کامل دخالت در امور لبنان و حذف بخش بزرگی از نیروهای سیاسی لبنانی است؛ اما ظاهرا عون و سلام به خوبی نمی توانند نیات صهیونیست ها را تشخیص دهند. در این میان، نقش آمریکا به عنوان میانجی و نفوذ پنهان ایران در معادلات لبنان، بر پیچیدگی اوضاع افزوده است. ایران موضع کاملا مشخصی دارد و خواهان توقف جنگ در لبنان و آزادی همه خاک لبنان است؛ آمریکا در ظاهر می گوید که اسرائیل باید به توافق آتش بس پایبند باشد اما هر بار در کمتر از چند ساعت اسرائیل حملات خود را حتی شدیدتر می کند. آنچه در جنوب لبنان می‌گذرد، نه پایان یک درگیری که نمایانگر شروع فصلی جدید از تنش‌های پنهان و آشکار در غرب آسیاست.