تحلیلگر: الشرع هنوز آرایش و نظام جنگی کافی ندارد؛ این سناریو احتمالاً در سال ۱۴۰۶ (۲۰۲۷) محقق می‌شود.
در تحولاتی که می‌تواند معادلات امنیتی خاورمیانه را برای سال‌های آینده دستخوش تغییر کند، یک تحلیلگر ارشد مسائل منطقه و آشنا به موضوعات نظامی در گفت‌وگو باگمان شکن از طرحی پرده برداشت که به گفته او، آمریکا و اسرائیل به‌طور هماهنگ در حال طراحی آن هستند؛ طرحی که هدف آن ایجاد گروهی شبه‌نظامی با ماهیتی مشابه داعش، اما با نامی جدید و با محوریت سوریه جدید است. این متن مصاحبه پیاده شده ای است با «سالار فدا» (مستعار) درباره موضوعی مهم در خاورمیانه.
این تحلیلگر که به دلیل حساسیت موضوع خواست نامش فاش نشود، معتقد است نشانه‌های این طرح از اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره سپردن «مسئله حزب‌الله» به احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه، آشکار شده است.
ترامپ: «سوریه می‌تواند جای اسرائیل را بگیرد.»
ترامپ در روزهای اخیر بارها بر این موضع پافشاری کرده است. او روز چهارشنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیرماه) در سخنانی با اشاره به تحولات لبنان گفت که باید موضوع «حزب‌الله» را به احمد الشرع سپرد، زیرا او می‌تواند به شیوه‌ای متفاوت از اسرائیل، این مسئله را «حل و فصل» کند. رئیس‌جمهور آمریکا پیش از این نیز در جریان تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، خواستار خروج نیروهای اسرائیل از مناطق مرزی سوریه و جنوب لبنان شده بود تا سوریه جدید بتواند نقش‌آفرینی کند.
ترامپ در اظهارات دیگری که در تاریخ ۱۶ ژوئن (۲۶ خرداد) در حاشیه نشستی مطرح شد، گفته بود که با احمد الشرع درباره حزب‌الله گفت‌وگو کرده است. او الشرع را «بسیار خوب با حزب‌الله» توصیف کرد و گفت که او «آنها را دوست ندارد». به گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس، ترامپ به شدت از الشرع حمایت کرده است؛ فرمانده سابق القاعده که رژیم بشار اسد را سرنگون کرد و اکنون می‌کوشد خود را به‌عنوان رهبری میانه‌رو معرفی کند.
واکنش الشرع: به دنبال مداخله نظامی در لبنان نیستیم
با این حال، احمد الشرع این موضوع را رد کرده است. او در گفت‌وگویی با شبکه «المشهد» که روز یکشنبه پخش شد، تأکید کرد سوریه به‌جای مداخله نظامی، به‌دنبال گسترش پیوندهای اقتصادی با لبنان است. الشرع گفت سوریه به واشنگتن گفته است که جنگ باید متوقف شود و برای پایان دادن به درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله، باید راه‌حل‌های متنوعی شامل ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در نظر گرفته شود.
او همچنین در گفت‌وگو با الجزیره بار دیگر تأکید کرد که «به دنبال هیچ گونه اقدام نظامی در داخل لبنان نیستیم» و از درگیری با حزب‌الله پرهیز خواهیم کرد. اسعد شیبانی، وزیر خارجه سوریه نیز در سفر خود به لبنان در ۴ ژوئیه (۱۳ تیر) به جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان اطمینان داد که سوریه «هیچ قصدی برای انجام چنین کاری ندارد».
اما به گفته منبع ما مسئله اصلی این است که چنین نیست که جولانی و نظام او نخواهند گوش به فرمان ترامپ و نتانیاهو مقابل حزب الله بایستند، بلکه موضوع این است که هنوز به تمامی و کاملا قدرت خود را در سوریه تثبیت نکرده است و هنوز افراد آموزش دیده مسلح به اندازه کافی ندارد. او فعلا قدرت این کار را ندارد اما در ماه های آینده تلاش می کند تا این اهداف اولیه، تدارکات نظامی، را برای رسیدن به اهداف ثانویه، یعنی به راه انداختن جنگ با عراق و لبنان، محقق کند.
تهدید حشد شعبی: اگر دخالت کنی، حمله می‌کنیم
در مقابل، فصایل مقاومت عراقی از جمله گروه های حشد شعبی، هشدار جدی به دمشق داده‌اند. بغداد به دمشق هشدار داده است که هرگونه تهدید علیه حزب‌الله یا شیعیان لبنان که از خاک سوریه نشأت بگیرد، با واکنش مستقیم گروه‌های مقاومت عراقی در خاک سوریه مواجه خواهد شد. این هشدار در حالی مطرح شد که تلاش‌های متعددی از سوی آمریکا برای قانع‌سازی مقامات ارشد سوریه در مورد ایده مداخله علیه حزب‌الله در جلسات و تماس‌ها صورت گرفته است.
الشرع نیز در پاسخ به این تهدیدها گفت که سوریه قصد دخالت در لبنان را ندارد و خواهان ایفای نقشی سازنده برای حل بحران این کشور است؛ چیزی که از سر استیصال است و هر گاه توان داشته باشد منافع صهیونیزم و آمریکا را محقق می کند.
تحلیل: طراحی گروهی شبیه داعش با نامی جدید
تحلیلگر ما معتقد است که این اظهارات و واکنش‌ها، تنها نوک کوه یخ یک طرح بزرگ‌تر است. او می‌گوید: «آمریکا و اسرائیل در حال طراحی چیزی هستند مثل داعش با همان ماهیت، ولی با اسمی جدید. نشانه‌های این طرح از همان لحظه‌ای که ترامپ گفت موضوع لبنان و حزب‌الله را به احمد الشرع می‌سپارد، آشکار شد.» چیزی مانند داعش با همان ماهیت و دقیقا مثل داعش که از سوریه شروع شود اما با نامی متفاوت.
به گفته این تحلیلگر، حشد شعبی به‌درستی این تهدید را درک کرده و به همین دلیل به الشرع هشدار داده است. «حشد شعبی عراق به الشرع اعلام کرد که اگر دخالتی در لبنان کند، حشد به او حمله خواهد کرد. الشرع هم پاسخ داد که او کاری با لبنان ندارد، اما این پاسخ صرفاً یک تاکتیک تأخیری است.»
شرع هنوز توان نظامی کافی ندارد
نکته کلیدی در تحلیل این کارشناس، ضعف نظامی دولت جدید سوریه است: «شرع هنوز نتوانسته است آرایش و نظام و افراد جنگی کافی را داشته باشد. او در حال سازماندهی شبه‌نظامیان تحت امر خود است.»
اما به اعتقاد این تحلیلگر، به‌محض اینکه این شبه‌نظامیان مسلح و سازماندهی شوند، «فوراً مانند داعش از سوریه شروع می‌شود و به عراق و لبنان می‌رسد».
تاریخ وقوع: سال ۱۴۰۶ (۲۰۲۷)
این کارشناس معتقد است که این اتفاق احتمالاً در سال ۲۰۲۷ میلادی، معادل ۱۴۰۶ شمسی، رخ خواهد داد. به هر حال این موضوع در آینده نزدیک رخ نمی دهد بلکه مدت زمانی نیاز دارد. او با اشاره به روند کنونی سازماندهی نیروهای تحت امر الشرع و حمایت‌های غرب از او، گفت: «همه چیز به سمت یک فاجعه انسانی و امنیتی جدید در منطقه پیش می‌رود. اسم جدید خواهد بود، ولی ماهیت همان داعش است؛ خشونت، افراط‌گری و بی‌ثباتی.»
نشانه‌های هشداردهنده
تحلیلگر ما به چند نشانه مهم اشاره کرد که این برنامه را تقویت می‌کند:
نخست، حذف نام احمد الشرع از فهرست تحریم‌های بین‌المللی علیه داعش و القاعده توسط آمریکا در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان‌ماه ۱۴۰۴). این اقدام که با ۱۴ رأی مثبت در شورای امنیت همراه شد، عملاً چراغ سبزی به رهبر سابق جبهه النصره برای ایفای نقش جدید در منطقه بود.
دوم، سفر الشرع به واشنگتن در نوامبر ۲۰۲۵ و دیدار با ترامپ در کاخ سفید که نخستین سفر یک رئیس‌جمهور سوریه به آمریکا از زمان استقلال این کشور در سال ۱۹۴۶ محسوب می‌شد. این سفر پس از سال ها توسط یک عضو سابق القاعده و داعش انجام شد. دو گروهی که آمریکا می گوید با آنها در جنگ است.
سوم، اصرار ترامپ بر اینکه سوریه «می‌تواند با حزب‌الله به خوبی برخورد کند» و الشرع را «شخصیتی ایده‌آل» برای این کار توصیف نکرد، اما تأکید کرد که او «توانسته انسجام ایجاد کند».
چشم‌انداز خطرناک
این تحلیلگر در پایان با ابراز نگرانی عمیق از آینده منطقه گفت: «ما شاهد هستیم که همان بازی با همان ابزارها و همان بازیگران، فقط با نامی جدید در حال تکرار شدن است. تفاوت این است که این بار، آمریکا و اسرائیل مستقیماً پشت صحنه این طراحی قرار دارند و سوریه جدید را به‌عنوان پایگاه عملیاتی خود انتخاب کرده‌اند.»
او افزود: «اگر جامعه بین‌المللی و کشورهای منطقه به‌موقع نسبت به این طرح هوشیار نشوند، در سال ۱۴۰۶ شاهد تولد نسخه‌ای جدید و خطرناک‌تر از داعش در قلب خاورمیانه خواهیم بود؛ نسخه‌ای که این بار با حمایت قدرت‌های بزرگ وارد میدان می‌شود.