📚 معرفی کتاب «توحیدانگاری؛ واکاوی توحید افعالی در نگاه وهابیان»
✍️ نویسنده: رضا حاجی شمسائی
بقلم: مهدی محمدی شجاعی
کتاب «توحیدانگاری؛ واکاوی توحید افعالی در نگاه وهابیان» پژوهشی درحوزه کلام اسلامی است که به بررسی و تحلیل دیدگاه وهابیت درباره توحید افعالی و نسبت آن با اراده و اختیار انسان می‌پردازد.
توحید افعالی از مباحث مهم و چالش‌برانگیز در تاریخ اندیشه اسلامی است؛ مسئله‌ای که از گذشته در پیوند با موضوعاتی همچون قضا و قدر، استطاعت، خلق افعال، مشیت الهی و جبر و اختیار مورد بحث متکلمان و اندیشمندان مسلمان قرار گرفته است.
نویسنده در این اثر، ابتدا مفاهیم و مبانی مرتبط با توحید و توحید افعالی را تبیین کرده و سپس به بررسی تقسیم‌بندی توحید از منظر وهابیت می‌پردازد. در ادامه، جایگاه توحید افعالی در اندیشه وهابیت و دیدگاه آنان درباره افعال عادی و خارق‌العاده بررسی و نقد می‌شود.
یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی راهکارهای وهابیت برای جمع میان فاعلیت خداوند و اختیار انسان است. در این راستا، دیدگاه آنان درباره تقسیم افعال به «ما یُقدر» و «ما لا یُقدر»، قضا و قدر در افعال اختیاری و نسبت دیدگاه وهابیت با جبر و تفویض مورد واکاوی قرار گرفته است.
بخش دیگری از کتاب به خوارق عادات اختصاص دارد و دیدگاه وهابیت درباره معجزه، کرامت و فاعلیت پیامبران و اولیای الهی بررسی و نقد می‌شود. نویسنده در این بخش، با استناد به آیات قرآن کریم، مسئله فاعلیت انبیا و اولیای الهی در امور خارق‌العاده را نیز مورد توجه قرار داده است.
در مجموع، این اثر می‌کوشد ضمن تبیین دقیق دیدگاه وهابیت درباره توحید افعالی، میزان سازگاری این دیدگاه را با آیات قرآن کریم ارزیابی کند و تصویری روشن از یکی از مباحث مهم کلامی در حوزه جبر و اختیار ارائه دهد.
«توحیدانگاری؛ واکاوی توحید افعالی در نگاه وهابیان» می‌تواند برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث کلام اسلامی، توحید، جبر و اختیار و مطالعات وهابیت مورد استفاده قرار گیرد.