در حال حاضر در دنیایی زندگی می‌کنیم که اطلاعات بر آن حاکم شده و رسانه ها همه ابعاد زندگی ما را دربرگرفته اند و بدون آنکه متوجه باشیم از سوی رسانه ها مورد بمباران اطلاعاتی و خبری قرار گرفته ایم با گسترش هزاران شبکه رسانه ای، اخبار و مطالب با کسری از ثانیه در جهان منتشر می‌شود. پس دور نگه داشتن خود از انبوه اطلاعاتی که ما را احاطه کرده است غیرممکن شده است وقتی در معرض اطلاعات زیادی قرار می‌گیریم، ذهنمان آشفته و توانایی تفکر انتقادی را از دست می دهیم. رسانه ها این قدرت را دارند که در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با بالاترین کیفیت، اخبار و مطالبی را منتشر کنند و این هنر و تشخیص مخاطب است که بتواند واقعیت را از شایعه تشخیص دهد.
ارتباط تنگاتنگ شبکه های اجتماعی با مسایل مختلف اجتماعی و فرهنگی، خواسته یا ناخواسته بر سبک زندگی و مشاغل تاثیر گذاشته است بنابراین افرادی که از رسانه های نوین اجتماعی استفاده می کنند باید بتوانند انواع رسانه ها و تولیدات آنها را شناخته و از یکدیگر تفکیک و شناسایی کنند و تنها فردی که دارای سواد رسانه ای باشد می تواند تشخیص دهد که کدام رسانه به واقعیت نزدیک تر است و کدام قصد پوشش خبری غیر واقعی دارد.
سواد رسانه ای یا “Media Literacy” نوعی تکنیک عملی و مهارت بسیار ویژه است که در عصر حاضر یکی از مهم ترین آموزش‌ها در جهان تلقی می‌شود. سواد رسانه ای به فرد این توانایی را می‌دهد که تحلیل مناسبی از مطالب منتشر شده در انواع شبکه‌های رسانه ای را داشته باشد.
با استفاده از علم رسانه می‌توانید به پیام‌های گوناگون دسترسی داشته باشید، آنها را تحلیل و ارزیابی کنید و در فرایند خلق محتوا مشارکت داشته باشید. امروزه شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی پر از اطلاعات غلطی هستند که می‌توانند روی تصمیمات و نگرش ما به زندگی تأثیر بگذارند. سواد رسانه ای که امروزه بیش از پیش ضرورت آن حس می شود در اینجا اهمیت پیدا می‌کند و به ما کمک می کند نسبت به تشخیص اطلاعات غلط آگاه شویم و گول بازی رسانه‌ها را نخوریم.
قبل از انتشار سریع مطالب در شبکه های مجازی دنبال منبع باشیم، در وب سایت و شبکه های دیگری، نظرها و منابع را یافته و بررسی کنیم و دیدگاه های مختلف را بشنویم. با استفاده از تکنیک‌های سواد رسانه‌ای، قادر به تشخیص اخبار درست و نادرست خواهیم بود وکمتر تحت تاثیر شبکه‌های اطلاعاتی مختلف قرار خواهیم گرفت.
آگاهی از ماهیت رسانه ها و افزایش مهارت شناسایی و تشخیص جنبه های مختلف خبرها و پیام ها در رسانه ها می تواند به ما کمک کند تا مواجهه و رفتار بهتری در برابر آن در زندگی و نیز سازمان ها و کسب و کارهایمان و حتی در بین اعضای خانواده و کارکنان و.. داشته باشیم و بتوانیم از مزایای آن برخوردار شده، از آسیب های آن دوری کنیم و شیوه های بهتر زندگی کردن و کار کردن در عصر اطلاعات و ارتباطات را در جامعه امروز بیاموزیم. در واقع، زمانی که ما در بزرگراه های اطلاعاتی در حال حرکت هستیم، این میزان سواد رسانه ای ماست که به ما می گوید چه مقدار از وقتمان را در چه شبکه هایی بگذرانیم.
افراد، با سواد رسانه ای قادر به کشف پیام‌های پیچیده‌ی موجود در محتوای تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مجلات، کتاب‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی، اینترنت و سایر رسانه‌های مستقل خواهند شد. آنها هم‌چنین می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد کرده و در شکل‌گیری فرهنگ رسانه‌ای مشارکت فعالانه داشته باشند. این امر سبب می‌شود افراد از حالت مصرفی خارج شده، از رسانه‌ها به صورت هوشمندانه‌ای بهره‌مند شوند.
با توجه به زندگی در عصر اینترنت و استفاده روز افزون از این رسانه تعاملی و از سویی افزایش آسیب های اجتماعی نوپدید فضای مجازی، سواد رسانه ای می تواند نقش موثری درکاهش این نوع آسیب ها و استفاده
نقادنه و هوشمندانه از اینترنت داشته باشید.
در محیط کار بدون آگاهی از سواد رسانه ای، کارمندان رویداد‌های روز را که به دلیل سوگیری رسانه‌ای در حال وقوع است، با عقل و تفکر خود، اشتباه تفسیر می‌کنند. از طرف دیگر روزنامه نگاران و تهیه کنندگان اخبار، اغلب موقعیت ها را به گونه ای ترسیم می کنند که به نفع یک طرف ماجرا باشد.
افراد در محیط کار باید بتوانند نظرات و دیدگاه‌های خود را در مورد موقعیت‌ها به درستی شکل دهند. سوگیری رسانه‌ای می‌تواند منجر به عدم درک کامل کارمندان از موضوعات شود و نظرات را به شدت تحت تأثیر قرار دهد؛ و همین امر باعث بحث و جدل بین آنها شود. به همین دلیل است که سواد رسانه‌ای مهم است و به ما این امکان را می‌دهد که به طور انتقادی در مورد اطلاعاتی که دریافت می‌کنیم، فکر کنیم.
معمولاً افرادی که دارای مطالعه بسیار در زمینه‌های مختلفی هستند، کمتر تحت تاثیر حقه‌های رسانه‌ای قرار می‌گیرند، بنابراین سعی کنیم قبل از اینکه خبری را باور کنیم یا آن را نشر دهیم، از درست بودن آن مطمئن شویم.
این مطلب ادامه دارد…