
در تازهترین تحول در ساختار فرماندهی نیروهای مسلح، فرمانده معظم کل قوا با صدور احکام جداگانهای در تاریخ ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، دست به تغییرات گستردهای در سطوح عالی ستاد کل، سپاه پاسداران و بسیج زد. این انتصابات که یکباره و بدون مقدمه قبلی ابلاغ شده، فراتر از یک جابجایی اداریِ معمول، حاوی پیامهای روشنی درباره اولویتهای نظامی-امنیتی کشور در مقطع کنونی است.
محور نخست این تغییرات، سپردن ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به سردار سرلشکر علی عبداللهی (خلبان و از فرماندهان ارشد سپاه) و جانشینی به امیر سرتیپ کیومرث حیدری است. ترکیب عبداللهی با حیدری که پیشتر فرماندهی نیروی زمینی ارتش را بر عهده داشت، نشاندهنده رویکرد جدید برای انسجام هرچه بیشتر بین دو بازوی مسلح کشور و کاستن از مرزبندیهای سازمانی در سطوح عالی تصمیمگیری است؛ اقدامی که شاید بتوان آن را گامی به سمت یکپارچهسازی فرماندهی در بحرانهای احتمالی ارزیابی کرد.
اما سنگینوزنترین بخش حکمها به سپاه پاسداران بازمیگردد. سردار احمد وحیدی که اینبار با ارتقای درجه به سرلشکری، فرماندهی کل سپاه را بر عهده گرفته، چهرهای آشنا برای ناظران امنیتی و نظامی است. او که سالها سابقه وزارت دفاع و نقش کلیدی در پروژههای موشکی و هستهای کشور را در کارنامه دارد، حالا سکاندار اصلی نیروی های سپاه پاسداران و برونمرزی و بازوی موشکی کشور میشود. در کنار او، سردار مصطفی ایزدی به عنوان جانشین، جایگاه فردی متخصص و وفادار به خطمشیهای فرماندهی را تثبیت میکند که احتمالاً وظیفه پیگیری عملیاتیِ راهبردهای کلان را بر عهده خواهد داشت.
شاید مهمترین انتصاب از منظر تحلیلی، واگذاری ریاست سازمان بسیج مستضعفین به حجة الاسلام حسین طائب باشد. حجة الاسلام طائب که پیشتر سالها ریاست سازمان اطلاعات سپاه را در دوران حساسی بر عهده داشت، با این جابهجایی از اتاقهای تاریک اطلاعاتی به نهاد مردمی بسیج منتقل شده است. این جابجایی میتواند نقش و اهمیت بسیج را بیش از پیش کند و بسیج را قادر به انجام وظایف مهمتر کند؛ و نیز، بهکارگیری ظرفیتهای اطلاعاتیِ چهرهای کلیدی در مدیریت کنشهای مردمی و مقابله با تهدیدات نرم تعبیر کرد. چیزی که کشور بسیار به آن نیاز دارد.
در میانه این تغییرات، انتصاب سردار دریادار علی عظمایی به فرماندهی نیروی دریایی سپاه نیز همزمان با تشدید تنشهای موجود در آبهای جنوبی و خلیجفارس، نشان از عزم جدی برای حفظ بازدارندگی دریایی و تقویت حضور چشمگیر قدرت نامتقارن در منطقه دارد.
در مجموع، این تغییرات فراگیر که یکباره و در مقطع کنونی رخ داده، بیش از آنکه یک روال عادی اداری باشد، نقشه راه جدیدی را برای دستگاههای نظامی ترسیم میکند که در آن، ترکیب تجربههای اطلاعاتی، موشکی و دفاعی و عملیاتی در کنار یکدیگر، آمادهباش دفاعی کشور را به سطح جدیدی ارتقا داده و پیام روشنی درباره تداوم رویکرد دفاعی در مواجهه با تهدیدات فرامنطقهای دارد.




