ایرانجهانسیاست

قطر و چین و دیپلماسی بقا

توانا رفیعی

پررنگ شدن نقش قطر را باید در عوامل اقتصادی و موقعیت قطر در منطقه و جوامع بین المللی جستجو کرد.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در تردد از تنگه هرمز، صادرات گاز طبیعی مایع قطر را مختل کرده و نه تنها قطر از نظر اعتباری جایگاه خود را به عنوان یکی از بزرگترین صادر کنندگان گاز در خطر می بیند بلکه تبعات جنگ دولت این کشور را به کاهش هزینه‌ها واداشته است. بنابر گزارش ها بودجه برخی دستگاه‌های دولتی تا ۳۰ درصد کاهش یافته و منابع اختصاص‌یافته به کمک‌های خارجی نیز حدود ۸۵ درصد کمتر شده است.

در صورت افزایش تنش ها قطر یکی از کشورهایی خواهد بود که در کنار سایر کشورهای منطقه به شدت از نظر اقتصادی آسیب می بیند و با توجه به حضور نظامیان امریکایی در قطر، قطعا آتش جنگ احتمالی دامن آنها را خواهد گرفت.

اما قطر با توجه به شرایط خاص خود می تواند نقش محوری در میانجیگری و پایان مناقشه ایفا کند چرا که

قطر پس از محاصره توسط دول خلیج به نوعی استقلال سیاسی دست پیدا کرد و در بسیاری موارد ضمن حفظ روابط خود با دول خلیج و در نظر گرفتن منافع و اتحاد با آنها به طور مستقل عمل می کند.

همچنین رویکرد ایران نسبت به قطر و عمان مثبت است و اقدام آنها را همراه با حسن نیت تلقی خواهند کرد و هم زمان این برداشت از قطر در ساختار تصمیم‌گیری آمریکا هم وجود دارد و قطر یکی از قوی ترین لابی ها را در امریکا دارد.

از طرفی قطر در رفتار خود در قبال اسراییل بسیار محتاط و در قبال حماس رویه ای مشفقانه و فعالانه داشته است و به نوعی همراهی ایران می تواند راهکاری برای حل موضوع فلسطین و غزه را فراهم نماید

در سطح بین المللی نیز تلاش قطر با حمایت ترکیه همراه خواهد بود زیرا ترکیه به خوبی می داند که پس از ایران، دیر یا زود اسراییل به سراغ آنها خواهد رفت.

رابطه قطر با پاکستان، چین، هند و روسیه نیز در کنار آمریکا و اروپا در سطح بسیار خوبی است و از آنجاییکه همه کشورهای منطقه به دنبال کاهش تنش هستند، قطر می تواند زمینه اجماع را می‌تواند فراهم سازد.

از طرفی ورود چین به میانجیگری یک وزن دیگر به مذاکرات داده است.

چین به دنبال ساز و کار امنیت منطقه پساجنگ بدون دخالت خارجی است و در پی نزدیک کردن کشورهای منطقه جهت ایجاد ثبات ضمن حفظ روابط استراتژیک و اقتصادی خود با همه طرف هاست.

اگر چه با توجه به نفوذ امریکا در منطقه چین هرگز اجازه سقوط تهران و قرار گرفتن ایران در بلوک امریکا را نخواهد داد اما از طرفی بحران هرمز و باب المندب در دراز مدت به منافع چین هم ضربه خواهد زد.

چین به خوبی به دوران پساجنگ نگاه می کند و با توجه به فرستادن نماینده ویژه به منطقه و همچنین اقدام به میانجیگری در مساله شبه جزیره عربستان به دنبال تثبیت منافع خود در دوران پسا جنگ است.

ایران و متحدانش هم هرگز قضیه هرمز و باب المندب را تاجایی بحرانی نخواهند کرد که منافع بزرگترین متحد استراتژیک ایران یعنی چین به خطر بیفتد.

حضور چین می تواند در ایجاد اراده و اجماع برای توافق بسیار مثمر ثمر باشد.

از طرفی روسیه به خوبی از مواضع دموکراتها نسبت به بحران اوکراین و اروپا آگاه است و پیروزی دموکراتها به منزله کمتر شدن شکاف اروپا و امریکا ارزیابی می کند و در این راستا به دنبال حفظ منافع خود ضمن حفظ روابط استراتژیک با تهران است.

دیدار احتمالی سران امریکا و روسیه و چین را باید در همین چارچوب بررسی کرد.

 

در پایان به نظر می رسد که دیپلماسی فعال قطر و حضور چین می تواند معادلات را عوض کرده و منطقه را به سمت کاهش تنش پیش ببرد و ایران و امریکا نیز ضمن حفظ مواضع خود، به دنبال جنگ به هر قیمتی نیستند و تا آنجا که بتوانند از رویارویی تمام عیار خودداری می کنند اما نباید از کارشکنی اسراییل و لابی صهیونیسم و همچنین جنگ طلبان کابینه ترامپ غافل شد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا