رقابت‌های کشتی آزاد قهرمانی جهان ۲۰۲۶ در آستانه قزاقستان، برای تیم ملی ایران با ترکیبی از نتایج امیدوارکننده، شکست‌های غیرمنتظره و از دست رفتن فرصت‌های مهم مدال‌آوری همراه بوده است؛ مسابقاتی که بار دیگر توان فنی ستاره‌های کشتی ایران را به نمایش گذاشت، اما در عین حال پرسش‌هایی جدی درباره ثبات عملکرد ملی‌پوشان و کیفیت مدیریت مبارزات حساس ایجاد کرد.
تیم ایران در این رقابت‌ها با چهره‌هایی شناخته‌شده و مدعی عنوان قهرمانی وارد میدان شد؛ با این حال، برخلاف انتظارات، همه مدعیان نتوانستند به مراحل پایانی برسند. شکست برخی کشتی‌گیران مطرح در مراحل تعیین‌کننده، در کنار درخشش تعدادی از ملی‌پوشان، تصویری دوگانه از عملکرد تیم تحت هدایت پژمان درستکار ترسیم کرده است.
در میان نتایج به‌دست‌آمده، مدال برنز رحمان عموزاد و حسن یزدانی از اتفاقات مهم برای کشتی ایران بود. هر دو کشتی‌گیر پس از شکست در مسیر رسیدن به فینال، با استفاده از فرصت شانس مجدد توانستند به دیدار رده‌بندی برسند و مدال برنز را به دست آورند. با وجود ارزش این مدال‌ها، ناکامی این دو چهره در رسیدن به فینال نشان داد که حتی کشتی‌گیران باتجربه و عنوان‌دار ایران نیز در برابر نسل جدید مدعیان جهان با چالش‌های جدی مواجه‌اند.
شکست حسن یزدانی مقابل آرش یوشیدا از ژاپن، یکی از نتایج قابل توجه مسابقات بود. یزدانی که برای کسب چهارمین طلای جهانی خود تلاش می‌کرد، در این رقابت از رسیدن به فینال بازماند؛ هرچند با پیروزی مقابل احمد تاج‌الدینوف در دیدار رده‌بندی، توانست مدال برنز را کسب کند. این نتیجه از یک سو اهمیت تجربه و توان بازگشت یزدانی را نشان داد و از سوی دیگر، ضرورت بررسی شرایط فنی و تاکتیکی او در وزن ۹۷ کیلوگرم را برجسته کرد.
رحمان عموزاد نیز با وجود شکست مقابل تیگران توماسیان ارمنستانی، در ادامه مسابقات توانست با دو پیروزی در جدول بازنده‌ها به مدال برنز برسد. عملکرد او نشان داد که توان هجومی و قابلیت بازگشت به مسابقه همچنان از ویژگی‌های مهم کشتی‌اش است؛ با این حال، از دست رفتن فرصت حضور در فینال، مانع از آن شد که یکی از مدعیان اصلی ایران برای کسب طلا به هدف خود برسد.
در سوی دیگر، امیرحسین زارع یکی از چهره‌های شاخص تیم ایران بود. او با پیروزی‌های قاطع و بدون دادن امتیاز در مسیر فینال وزن ۱۲۵ کیلوگرم، بار دیگر جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مدعیان اصلی سنگین‌وزن جهان تثبیت کرد. محمد نخودی نیز با عبور از رقبای قدرتمند و پیروزی مقابل جبرئیل غاجیف آذربایجانی به فینال وزن ۷۹ کیلوگرم رسید. احمد محمدنژادجوان هم با عملکردی قابل توجه در وزن ۶۱ کیلوگرم راهی دیدار پایانی شد و با پیروزی برابر اوگوئف روس بهترین عملکرد ممکن را از خود به جا گذاشت.
این نتایج نشان می‌دهد که ایران همچنان در چند وزن از ظرفیت جدی قهرمانی برخوردار است؛ اما مسئله اصلی، تبدیل این ظرفیت به موفقیت پایدار در تمام اوزان است. حضور چند نماینده در مراحل پایانی، به‌تنهایی نمی‌تواند ضعف‌های سایر اوزان را پوشش دهد.
یکی از تلخ‌ترین اتفاقات برای تیم ایران، شکست سینا خلیلی مقابل حریف مغولستانی بود. خلیلی در شرایطی که با اختلاف پنج امتیاز از حریف خود پیش بود، در ثانیه‌های پایانی مسابقه با ضدحمله مواجه شد و شکست خورد. این اتفاق بار دیگر اهمیت مدیریت زمان، کنترل ریسک و حفظ تمرکز در کشتی‌های حساس را یادآوری کرد.
حذف کامران قاسم‌پور نیز از دیگر نتایج غیرمنتظره بود. او پس از پیروزی ارزشمند مقابل ماگومد رمضانوف، قهرمان المپیک، در دور بعد مقابل حریف قرقیزستانی شکست خورد. این نوسان در عملکرد، پرسش‌هایی درباره آمادگی جسمانی، بازیابی بین مسابقات و ثبات تاکتیکی ملی‌پوشان ایجاد می‌کند.
در وزن ۷۴ کیلوگرم نیز امیرمحمد یزدانی پس از چند پیروزی، مقابل اینالبک شریف روس با ضربه فنی شکست خورد و از دور رقابت‌ها کنار رفت. چنین نتایجی نشان می‌دهد که فاصله میان پیروزی در مراحل ابتدایی و موفقیت مقابل مدعیان اصلی جهان همچنان یکی از چالش‌های کشتی ایران است.
از منظر رقابت تیمی نیز شرایط ایران نیازمند توجه است. طبق جدول منتشرشده از سوی فلورستلینگ پیش از مرحله نیمه‌نهایی روز هفتم، آمریکا با ۷۰ امتیاز، روسیه با ۶۰ امتیاز و ایران با ۴۰ امتیاز در رتبه‌های نخست تا سوم قرار داشتند. این اختلاف امتیازی نشان می‌دهد که رقابت برای عنوان قهرمانی تیمی، به‌ویژه با توجه به عملکرد چندوزنی رقبای اصلی، دشوار بوده است.
بازتاب رسانه‌های خارجی نیز عمدتاً بر رقابت فشرده مدعیان، نتایج غیرمنتظره و عملکرد ستاره‌های شاخص متمرکز بوده است. اتحادیه جهانی کشتی در گزارش‌های خود جزئیات فنی برخی مبارزات، از جمله شکست خلیلی و مسیر یزدانی برای کسب مدال برنز را برجسته کرده است. در رسانه‌های داخلی نیز در کنار توجه به مدال‌ها و صعود نمایندگان ایران، انتقادهایی درباره از دست رفتن فرصت‌های طلایی و عملکرد برخی مدعیان مطرح شده است.
با این حال، ارزیابی عملکرد کادر فنی را نباید صرفاً بر اساس چند نتیجه منفرد انجام داد. بررسی دقیق‌تر مستلزم تحلیل فیلم مسابقات، شرایط بدنی کشتی‌گیران، نحوه طراحی برنامه‌های تاکتیکی و تصمیمات مربیان در جریان مبارزات است. آنچه از نتایج فعلی می‌توان دریافت، ضرورت توجه جدی‌تر به مدیریت مسابقات نزدیک و جلوگیری از تکرار اشتباهات در لحظات سرنوشت‌ساز است.
در مجموع، تیم ملی کشتی آزاد ایران در جهانی آستانه تصویری از ظرفیت بالای فردی در کنار نوسان تیمی ارائه کرده است. درخشش زارع، نخودی و محمدنژادجوان و کسب مدال توسط عموزاد و یزدانی، بخش امیدوارکننده کارنامه ایران را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که حذف برخی مدعیان و شکست‌های غیرمنتظره، ضرورت بازنگری در شیوه آماده‌سازی و مدیریت مسابقات را مطرح می‌کند.
