تحلیلگری یا مسابقه هراسافکنی؟

یکی از بزرگترین مسائل پنهان در فضای سوشال مدیا منفعت بردن برخی از هراس افکنی است. در فضاهای وهم آلود بازار شایعه بسیار داغ می شود و برخی افراد منفعت طلب و علی الخصوص دسفلونسرهای با مخاطب بالا به شدت برروی آن سرمایه گذاری می کنند و مخاطب بدون آنکه بداند برای فرار از سردرگمی به دام آنها پناه می برند.
بارها دیده ایم که جنگ قریب الوقوع در خاورمیانه را وعده داده اند ولی اتفاق خاصی نیفتاده است و دوباره همین بازی را جهت منفعت طلبی ادامه داده اند و در کمال تعجب مخاطبان باز هم به آنها پناه می برند.
اما سوال اساسی این است که این حجم از پیشبینیهای آخرالزمانی بدون پشتوانه درباره جنگ قریبالوقوع ایران با آمریکا، قرار است چه مسئلهای را در فضای داخلی ایران و یا بین المللی حل کند و مخاطبش دقیقاً چه کسی است؟
اگر مخاطب نیروهای مسلحاند، بسیار ساده انگارانه است که فکر کنیم تکرار سناریوهای جنگی در رسانهها، محاسبات نظامی را تغییر میدهد. چون اساسا استراتژی نظامی محصول سالها تجربه است و در لحظه عوض نمی شود و فرماندهان نظامی اساسا توجهی به غوغا سالاری رسانه ای ندارند و برنامه های خود را رسانه ای نمی کنند. مثال بارز این مساله این است که هر وقت حمله قریب الوقوع رسانه ای شده است عملا هیچ اتفاقی در میدان نیفتاده است.
اگر مخاطب حاکمیت است، که فریادهای رسانهای هرگز جایگزین ارزیابیهای امنیتی و اطلاعاتی نمی شود و عملا این ارزیابی ها بدون توجه به مسائل رسانه ای و با متغیرهای متفاوتی صورت می پذیرد که شامل اطلاعاتی است که هرگز در فضای رسانه ای و یا عمومی به هیچ وجه منتشر نمی شود.
امنیت ملی فقط به معنای آمادگی برای جنگ نیست؛ حفظ آرامش جامعه، ثبات اقتصادی و جلوگیری از تصمیمهای هیجانی پایه و اساس آن است.
اما اگر مخاطب مردم عادی هستند این دیسفلونسرها باید صریح بگویید هدف آنها از پخش این حجم از اطلاعات غلط چیست و از مخاطبین خود چه انتظاری دارند؟
آیا باید کشور متبوع خود را ترک کنند؟
آیا باید دارو و مایحتاج احتکار کنند؟
یا هر روز با اضطراب منتظر وقوع جنگ باشند؟
اینجاست که سوال اصلی از این به اصطلاح تحلیلگران جنگمحور به میان می آید
آیا مسئولیت تبعات تحلیلها و حرفهای بی پایه و اساس خود را هم میپذیرند؟
وقتی هر روز از جنگ قریبالوقوع میگویید، آیا به اثر این پیامها بر انتظارات تورمی، رفتارهای هیجانی و آرامش روانی جامعه هم فکر میکنید؟
اگر تحلیل شما مستند است چرا شواهد، سناریوهای جایگزین و میزان عدمقطعیت آن را بیان نمی کنید و فقط به مغلطه منابع مطلع و نامعلوم پناه می برید؟
اگر صرفاً یک احتمال است، چرا آن را در لباس یک اتفاق قطعی عرضه میکنید؟
قطعا نمیتوان از مسئولیتپذیری ملی یا بین المللی گفت، اما نسبت به هزینههای اقتصادی و روانی هراسافکنی بیتفاوت بود.
هشدار درباره تهدید، وظیفه رسانه و تحلیلگر است؛ اما بزرگنمایی خطر، قطعیتبخشی به احتمالات و بیتوجهی به پیامدهای اجتماعی آن به هیچ وجه روشنگری نیست.
مخاطب قطعا به تحلیل دقیق نیاز دارند، نه مسابقه پیشبینی جنگ؛ به آگاهی نیاز دارند، نه اضطرابی که هر روز گرانتر تمام میشود.
آنچه در پایان می توان گفت این است که این به اصطلاح تحلیل گران مشتی کاسب منفعت طلب جنگ هستند که بر روی نا آگاهی مخاطب حساب ویژه ای باز کرده اند و با استفاده از تاکتیک های رسانه ای و مغلطه هایی نظیر مغلطه دوگانگی دروغین، مرجع، شهرت با فروش اضطراب به مخاطب و القا حرفهای بی پایه و اساس به سودهای کلان می رسند در حالیکه مخاطب را در یک مارپیچ سکوت نگاه می دارند.




