اجتماعیرسانهفرهنگی

تاک‌شوهای میلیاردی؛ انحصار تریبون در دست چهره‌های تکراری

تاک‌شو (Talk Show) یا «برنامۀ گفت‌وگومحور» یکی از قالب‌های مهم برنامه‌سازی در تلویزیون، رادیو و رسانه‌های اینترنتی است که محور اصلی آن گفت‌وگوست. در این قالب، یک مجری یا میزبان با یک یا چند مهمان درباره موضوعات مختلف صحبت می‌کند؛ موضوعاتی که می‌توانند فرهنگی، هنری، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، علمی یا حتی کاملاً شخصی و روزمره باشند. تولید و پخش برنامه‌های گفت‌وگومحور یا به‌اصطلاح «تاک‌شو»ها در شبکۀ نمایش خانگی هم این روزها بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مخاطبان همواره علاقه داشته‌اند هنرمندان و ورزشکاران محبوب خود را در گفت‌وگوهای خودمانی ببینند و از جزئیات احوال و زندگی آن‌ها باخبر شوند؛ محتوایی که از دیرباز برای برنامه‌سازان هم جذابیت‌های خاص خود را داشته است. «صندلی داغ» قطعاً مشهورترین نمونۀ تلویزیونی این تاک‌شوها بود که از نوروز ۱۳۸۳ به آنتن تلویزیون راه یافت و هنوز هم دیدن بخش‌هایی از آن با اجرای مرحوم ایرج نوذری، داریوش کاردان و احمد نجفی بسیار لذت‌بخش است.

الگوبرداری از برنامه‌های موفق خارجی در تولید برنامه برای شبکۀ نمایش خانگی امری معمول است و بحث ما نیز در اینجا دربارۀ چرایی ساخت این نوع برنامه‌ها نیست؛ زیرا قطعاً تهیه‌کنندگان برای کسب درآمد و سود از کار خود، ذائقۀ عموم مردم را مدنظر قرار می‌دهند و به انتقادها توجهی نشان نمی‌دهند. رقابت پلتفرم‌های متعدد بر سر جذب مخاطب، آن‌ها را به ساخت برنامه‌های مشابه با رویکردهای هرچه متنوع‌تر سوق می‌دهد تا در هر زمینه‌ای بتوانند گوی سبقت را از رقبای خود بربایند. برنامه‌های گفت‌وگومحور نیز یکی از همین میدان‌های رقابت‌اند. اما به شکلی کاملاً پارادوکسیکال، در همین رقابت‌های بی‌پایان ـــ که گاهی بسیار کورکورانه و غیرخلاقانه دنبال می‌شوند ـــ هیچ احترامی به مخاطب گذاشته نمی‌شود؛ از مهمان‌های تکراری گرفته تا مجری‌هایی که به‌صورت هم‌زمان دو یا سه برنامۀ گفت‌وگومحور دیگر را اجرا می‌کنند. مگر یک بازیگر، خواننده یا ورزشکار چقدر حرف شنیدنی برای گفتن دارد؟ گویی خود این افراد نیز اصلاً برای وجهۀ خود اهمیتی قائل نیستند؛ تا جایی که به نظر می‌رسد برای مهمانان، پولی که از رهگذر شرکت در این برنامه‌ها به جیب می‌زنند از هر چیزی مهم‌تر است؛ پولی که گاهی از درآمد یک سال یک کارگر، معلم یا کارمند دولتی بیشتر است. اگر واقعاً قرار است در این شرایط اقتصادی، این‌همه پول به‌راحتی برای ساخت چنین برنامه‌های تکراری و ضعیفی به جیب چنین افرادی برود، ما صراحتاً اعلام می‌کنیم که راضی نیستیم؛ ما راضی نیستیم کسانی صرفاً برای یک ساعت جلوی دوربین نشستن، حرف زدن و خندیدن، چند میلیارد به جیب بزنند. بهتر است بساط این ریخت‌وپاش‌های بی‌حساب‌وکتاب هرچه زودتر جمع شود. ما نیازی به شنیدن حرف‌های محمدرضا گلزار و مهران مدیری با آن ژست‌های متفرعنانه نداریم. یک‌بار هم اگر می‌خواهید خلاقیت به خرج دهید، کسانی را دعوت کنید که هیچ‌کس آن‌ها را نمی‌شناسد و سختی‌های زندگی نگذاشته است به حقشان برسند.

سعید مزروعیان

دبیر بخش فرهنگ؛ دکترای ادبیات فارسی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا